کمربند فرضی(imaginary belt) که برای افلاک کیهانی (celestial sphere) درنظر گرفته شده است ، از حدود 8 درجه یکسوی دایرةالبروج (ecliptic) در مسیر ظهور خورشید و درمیان ستارگان امتداد می یابد . پهنای بروج دوازده گانه فلکی (zodiac) را براساس مسیرهای حرکت مداری (orbits) خورشید ، ماه و 5 سیاره منظومه شمسی به نام های Mercury(عطارد ، تیر ، پیام رسان خدایان رُمی) که از دیرباز برای مردم جهان شناخته شده اند ، تعیین می کنند . اصولاً منطقه بروج فلکی(zodiac) را به 12 بخش یا منطقه تقسیم کرده اند و هر بخش گستره ای به پهنای 30 درجه را فرا می گیرد که با نشانه های (signs) بروج فلکی شناخته می شوند. ابتدای بروج را از منطقه اعتدال بهاری(vernal equinox) در نظر می گیرند که به سمت شرق در راستای دایرةالبروج تداوم می یابد. هربخش آن را از قرن دوّم میلادی به نام یک صورت فلکی (constellation) که در آن منطقه مشاهده می شود، منصوب می دارند و این نام ها عبارتند از : Aries, Taurus, Gemini, Cancer, Leo, Vergo, Libra, Scorpio, Sagittarius, Capricorn, Aquarius, Pisces . مسیر حرکت اعتدالین در دایرةالبروج حدوداً یک دوره گردشی 26000 ساله را شامل می شود که نقطه آغازین آنرا برج Aries(قوچ) با انحطاط قهقرایی یک درجه درهر70 سال تشکیل می دهد و از این جهت امروزه نشانه Ariesبر برج (صورت فلکی ،منظومه،مجمع الکواکب)Pisces(ماهی) سایه افکنده است. نشانه های بروج و صور فلکی در ضمن یک دوره 24000 ساله برگشت پذیری با کامل شدن گردش 360درجه ای به هم زمانی مجدد خواهند رسید.

امروزه براین باورند که نشانه های بروج فلکی از 2000سال پیش از میلاد در منطقه بین النهرین(Mesopotamia) وضع گردیده اند.یونانی ها این علائم را از بابلیان(Babylonians) پذیرفتند که بعدها توسط سایر تمدن های باستانی مورد قبول واقع شد. مصریان برای بخش های مختلف بروج فلکی، اسامی و نمادهای دیگری را برگزیدند. چینی ها بخش های دوازده گانه فلکی را پذیرفتند امّا آنها را به نام های Rat(موش صحرایی)، Ox(گاونر)، Tiger(ببر)، Hare(خرگوش صحرایی)، Dragon(اژدها)، Serpent(ماربزرگ سمّی)، Horse(اسب)، Sheep(گوسفند)، Monkey(میمون،بوزینه)، Hen(مرغ خانگی)، Dog(سگ) و Pig(خوک،گراز) خواندند. درمیان تمدن سرخپوستان آمریکا نیز قوم آزتک(Aztec) به طور مستقل به پایه گذاری سیستم مشابهی اقدام کرده بودند. شرح مختصر بروج دوازده گانه زودیاک چنین است:

1)برج فلکی Aries(حمل،قوچ) اولین بخش از زودیاک می باشد و سمبل یا نشانه آن را گوسفند نر (Ram) تشکیل می دهد که منتسب به عنصر آتش است. افراد این گروه در فاصله بین 21 مارس (اول فروردین) تا 19 آوریل (30 فروردین) به دنیا می آیند و از خصوصیات منحصر به فردی چون : ماجراجویی(adventurous) و تحرک (denamic) برخوردارند.همچنین آنان را افرادی دمدمی مزاج (impulsive) می دانند که اغلب کارهای آنها صرفاً برای خاموش نمودن تمایلات و خواسته های آنی شان می باشند.

2)برج فلکی Taurus(ثور، گاو) دومین بخش از زودیاک می باشد و نشانه ستاره شناسی افرادی است که در فاصله بین 20 آوریل (31فروردین) تا 20 مه (31اردیبهشت) به دنیا می آیند. سمبل Taurus را نشانه گاو (Bull) تشکیل می دهد که جوهره ای از عناصر زمینی دارد. سیاره ونوس یا زهره را که در این ناحیه از بروج فلکی قابل رؤیت است،توسط رومیان قدیم به نام خدای عشق و زیبایی نامگذاری گردید. از خصوصیات افراد متولد این دوره :مورد وثوق بودن (reliable)، عمل گرایی(practical)، سرسختی و لجاجت(stubborn)، توانایی در مجذوب و متقاید ساختن دیگران (charm)و طالب بهره گرفتن از موهبات مادی (sensuousness) می باشند.

3)برج فلکی Gemini (جوزا، دوپیکر،دوقلوها) سومین بخش از بروج فلکی می باشد. این برج با دوقلوهای سماوی (Twins) نشانه گذاری شده است و مؤید کسانی است که در فاصله بین 21 مه(31 اردیبهشت) تا 21 ژوئن یا جون (31 خرداد) متولد می شوند. ستاره شناسان سیاره مرکوری یا عطارد (Mercury) را در این منطقه به یاد پیام رسان خدای رومیان نامگذاری نموده اند. از خصوصیات افراد این گروه داشتن مهارت های قوی ارتباطی و مراوداتی با سایرین، حاضرجوابی و بذله گویی(quick wit) می باشند. آنها همچنین همواره در تلاشند تا بیشتر از یک کار یا وظیفه را در هر زمان انجام دهند .

 

 

4)برج فلکی Cancer (سرطان،خرچنگ) چهارمین نشانه بروج فلکی است و از علائم نجومی منتسب به افرادی می باشد که در فاصله بین 22 ژوئن (1 تیر) تا 22 جولای (31تیر) به دنیا می آیند. این برج توسط سمبل خرچنگ (crab) علامت گذاری گردیده است و نخستین نشانه آب در میان بروج دوازده گانه فلکی می باشد. از مشخصات افراد این گروه: محافظه کاری شدید در عشق ورزی و بروز احساسات ، مهارت فراوان در تحقق بخشی به تصورات و ابتکارات ، منضبط بودن و برخورداری از فراست و بصیرت (intuition) در امور می باشند. همچنین آنان ذاتاً دارای رفتارهای عبوس و بدخلق (moody) هستند که این حالت باعث دشواری ایجاد ارتباط با آنها می شود. این افراد را از نظر ستاره شناسی به ماه (moon) تمثیل می کنند.

5) برج فلکی Leo (اسد،شیر) بعنوان پنجمین نشانه از بروج فلکی با سمبل شیرنر (Lion) شناخته می شود که تحت سلطه خورشید قرار دارد و در مورد کسانی بکار می رود که در فاصله بین 23 جولای (1مرداد) تا 22 اگوست یا اوت (31 مرداد ) به دنیا می آیند. این افراد رازدار و صمیمی (confidence) ، دارای نیروی عزم و اراده قوی تا مرز خودسری و لجاجت (stubbornness) و برخوردار از حس عظیم و قوی نیروی ابداع و خلاقیت هستند و بسیار پرشور و حرارت (enthusiasm) می باشند که آن را به دلیل حضور ستاره آتشین شمس در این ناحیه از بروج فلکی می دانند.

6) برج فلکی Virgu(سنبله ، عذرا ، خوشه ، دوشیزه) بعنوان ششمین بروج فلکی از پاکدامنی ، عفاف و باکره بودن (virgin) حکایت می کند و درمورد افرادی بکار می رود که در فاصله زمانی بین 23 اگوست (1 شهریور) تا 22 سپتامبر (31 شهریور) به دنیا می آیند. سیاره مارس یا مریخ (mars) نامی است که به یادبود خدای جنگ رومیان باستان در این بخش از زودیاک نامگذاری شد. افرادی که در این دوره متولد می گردند دارای نیروی عقلانی و ادراکه بسیار زیاد، برخوردار از مهارت های قوی در ارتباط با سایر مردم ، عمل گرایی ، توانایی سازماندهی و تمایل به به کار گروهی و تشکیلاتی هستند . این گروه همچنین جوهره انتقادگری ، خرده گیری و بحران آفرینی را بروز می دهند و فاقد اعتماد بنفس می باشند .

7) برج فلکی Libra(میزان، ترازو) بعنوان هفتمین بروج دوازده گانه فلکی از سمبل ترازو (scales) در شناسه خود بهره می برد و از عنصر هوا نشئات می پذیرد و کسانی را شامل می شود که در فاصله بین 23 سپتامبر (1 مهر) تا 22 اکتبر(30مهر) متولد می گردند. افراد این گروه طالب تعادل و ثبات (balance) و صلح (peace) در آحاد زندگی و همچنین خواهان شخصیت و هویت فردی (extroverted) می باشند و رفتارهای دلپذیر ، خوش آیند و خوش مَشرب را بروز می دهند.

8)برج فلکی scorpio(عقرب، کژدم) هشتمین نشانه زودیاک است و سمبل عقرب را بر خود دارد که در ارتباط با آب بعنوان عنصر نیرو دهنده قلمداد می گردد. افراد این گروه در فاصله بین 23 اکتبر(1 آبان) تا 21 نوامبر (30 آبان) به دنیا می آیند و از خصوصیاتی چون : بروز احساسات هیجانی(emotional) ، رشک ورزی و حسادت(jealousy) ، نهانکاری(secrecy) ، طبیعت نافذ(penetrating) و ژرف اندیش (deep) و تمایل به برخورد فیزیکی و خشونت جسمانی برخوردارند.

9) کمانداری(archer) که نیمی انسان و نیمی اسب می باشد بعنوان سمبل نهمین نشانه بروج فلکی یعنی برج قوس یا کماندار (sagittarius) انتخاب شده است که وابسته به عنصر آتش قلمداد می گردد. این علامت در مورد اشخاصی بکار می رود که در فاصله بین 22 نوامبر (1 آذر) تا 2 دسامبر(30 آذر) تولد می یابند. افراد این گروه از خصوصیات فیزیکی تطبیق پذیر(versatile) و توانایی های عقلانی فراوانی بهره مندند. آنان دارای شور و شوق (enthusiasm) زیادی در فعالیت های زندگی هستند که به دستیابی آنان به توانایی های ذاتی شان یاری می رساند.

10) برج فلکی capricorn(جدی ، بزغاله) دهمین نشانه از بروج فلکی است که با علامت بز کوهی (mountain goat) شناخته می شود و از عنصر زمینی نشئات می گیرد. اشخاص این گروه در فاصله زمانی 22 دسامبر(1 دی) لغایت 19 ژانویه(29 دی) متولد می گردند و از مشخصه های آنها داشتن نظم و انضباط (discipline) ، جاه طلبی (ambition) ، برخورداری از شعور و احساسات متعارف و حس قوی شوخ طبعی و بذله گویی(homor) می باشند ولیکن گرایش آنان به حالات درون گرایی (introversion) باعث ایجاد اعتدال در ویژگی های رفتاریشان می شود .

11) برج فلکی Aquarius (دلو، ساکب الماء ، ریزنده آب) را یازدهمین نشانه زودیاک به شمار می آورند و آن را نماد جاری کننده آب(water bearer) می دانند. یونانی ها سیاره اورانوس (uranus) را در این بخش از بروج فلکی به احترام خدای آسمان ها نامگذاری کرده اند. برطبق نظرات منجمان، افرادی که در این برج یعنی 20 ژانویه(30 دی) تا 18 فوریه (29 بهمن) به دنیا می آیند از ویژگی هایی نظیر : محکم و استوار بودن در عقیده و رفتار و همچنین تمایل به مستقل ماندن برخوردارند. دلو را به طور نمادین نشانه غیر قابل پیشبینی بودن این افراد می دانند .

12) برج pisces(حوت ، ماهی) دوازدهمین و آخرین برج از بروج فلکی محسوب می شود که با علامت دو ماهی شناخته می گردد. این دو ماهی(fishes) با یک طناب به هم متصلند و در جهت خلاف همدیگر در حال شنا کردن هستند. این نشانه در مورد اشخاصی بکار می رود که در فاصله 19 فوریه (30 بهمن) تا 20 مارس (30 اسفند) متولد می گردند و از خصوصیاتی چون: شفیق و مهربان امّا فریبنده و ریاکار(deceptive) و فاقد اعتماد بنفس(self confidence) لازم برای نیل به توانایی های ذاتی شان می باشند. ستاره شناسان معتقدند که حرکت غیر همسوی ماهیان در این نشانه بیانگر وجود دو دلی در انجام فعالیت ها است که از مشخصه های بارز افراد این گروه محسوب می گردد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٠:٤٦ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱۳